Op Hals-bedevaart in Haarlem

Eind negentiende eeuw kregen realisten en impressionisten nieuwe belangstelling voor Frans Hals (1582/83-1666). Vele beroemde schilders bezochten het Stedelijk Museum gevestigd op de zolder van het Haarlemse stadhuis aan de Grote Markt. Zoals Edouard Manet, Max Liebermann, John Singer Sargent en James Whistler. Het werd een soort bedevaartsoord. Ze maakten kopieën van de schilderijen van Hals. En raakten diep onder de indruk van zijn losse schilderstoets en onderwerpkeuze. Het Frans Hals Museum brengt hun schilderijen en die van de 17de-eeuwse meester bijeen in een erg spannende tentoonstelling. En dan blijkt maar weer eens wát een geweldige schilder Frans Hals was.

Info: Frans Hals en de modernen

Advertenties

De wereld van Corneille

Een interessante overzichtstentoonstelling over Corneille (1922-2010) in het stedelijk museum in Schiedam. Hij is één van de oprichting van CoBrA, de avant-garde beweging van kunstenaars uit Denemarken, België en Nederland tussen 1948 en 1951. Corneille schilderde toen fantasiewezens. De expositie legt de nadruk op de periode na CoBrA. Veel aandacht is er voor de abstracte landschappen na zijn bezoek aan het Hoggar-plateau in Afrika. Erg mooi is het abstracte schilderij de Man in de stad. Later zal Corneille ook reizen maken naar Mexico, Brazilië, Cuba en Azië. In het midden van de jaren zestig keert hij terug naar de figuratie. De kleurrijke schilderijen uit deze periode, met vrouwen en vogels, zijn de beste werken. Zoals de Koningin van het Carnaval en Eilandvogel. De vogel was voor Corneille hét symbool van de vrijheid. Op de expositie zijn ook Afrikaanse maskers en beelden te zien. Corneille bezat een enorme collectie.

Info: Corneille, zijn wereld

Niets is wat het lijkt

Niets is wat het lijkt op de schilderijen van Ad Gerritsen (1940-2015) in het Gemeentemuseum in Den Haag. Op het eerste gezicht lijken het normale portretten. In felle kleuren. Van groepen, anarchisten, criminelen of hoertjes. Maar als je goed kijkt, zie je dat er iets niet klopt. De blikken van de figuren, de houdingen. Soms is het ronduit raadselachtig. Zoals het schilderij Maskotte. Is het een medische demonstratie aan studenten? Een afstraffing? Misschien een sadistisch spelletje? Er komt niet altijd een antwoord op. Maar het doet er eigenlijk niet toe. Het is een genot deze eigenzinnige schilderijen te bekijken. Een erg verrassende tentoonstelling.

Info: Ad Gerritsen – Actualiteiten

Subliem geschilderd theater

Kunstenaars uit Europa trokken begin 17de eeuw massaal naar Rome. Voor de klassieken en de meesterwerken van de Italiaanse Renaissance. En voor de nieuwe kunst van Caravaggio. Grote doeken met een sterk licht-donker contrast en een ongekend realisme. Onder hen waren drie jonge Utrechters: Gerard van Honthorst, Dirck van Baburen en Hendrick ter Brugghen. Het Centraal Museum in de Domstad heeft hun schilderijen en dat van tijdgenoten bij elkaar gebracht in een spectaculaire tentoonstelling. Veelal religieuze voorstellingen zoals een lijdende Christus en gemartelde heiligen. Maar ook vrolijke gezelschappen, kaartspelers en muzikanten. Gegroepeerd naar onderwerp, zodat je de schilders goed met elkaar kunt vergelijken, gemaakt tussen 1600 en 1630. Het is subliem geschilderd theater. Hoogtepunten zijn de twee schilderijen van Caravaggio: de graflegging  van Christus (inmiddels weer op de weg terug naar het Vaticaan Museum) en de mediterende Hiëronymus. Imponerend is ook de Judith en haar bediende met het hoofd van Holofernes van Orazio Gentileschi. De drie Utrechtse schilders doen er niet veel voor onder. Hun palet is kleurrijker en de genrestukken zijn erg grappig.

Info: Utrecht, Caravaggio en Europa

Expressionist Von Jawlensky

Een mooi overzicht van Alexej von Jawlensky (1864-1941) in het Gemeentemuseum Den Haag. De van oorsprong Russische schilder was één van de belangrijkste expressionisten in Duitsland. Er zijn landschappen te zien, stillevens en veel portretten. In felle kleuren. Jawlensky richt met Wassily Kandinsky, Franz Marc en August Macke in 1911 de kunstenaarsgroep Der Blaue Reiter op. Het zijn de kleurrijke, figuratieve schilderijen uit deze periode in München die het meeste boeien. Later wordt zijn werk steeds abstracter. Op de vlucht voor de Eerste Wereldoorlog ontstaan in Zwitserse ballingschap zijn eerste Variationen: kleine landschappen in heldere kleurvlakken. Terug in Duitsland, in  Wiesbaden, schildert hij door zware artritis vooral in klein formaat. Series. Kleurrijke abstracte koppen. En zo’n duizend Meditationen: spirituele miniatuurschilderijtjes. Zwarte strepen vormen neus, ogen en mond.

Info: Alexej von Jawlensky – Expressionisme en devotie

Olieverfschetsen van Rubens

Het is een erg bijzondere tentoonstelling. De olieverfschetsen van Peter Paul Rubens (1605-1640) in het Boijmans van Beuningen in Rotterdam. Hij schilderde ze op paneel. Als voorbereiding op het uiteindelijke werk. En ook als presentatiemodel voor de opdrachtgevers. Meestal zijn het religieuze of mythologische voorstellingen. Voor altaarstukken, tapijten, prenten, plafondschilderingen, beelden, erepoorten, zelfs een praalwagen. Ze zijn kleurrijk en overvol. Indrukwekkend zijn de schetsen voor de altaarstukken. Zoals de martelingen van de heilige Livinus en de heilige Ursula. De kleuren zijn prachtig. De expressie van de figuren fenomenaal, alsof je getuige bent van de gruwelen. Fraai zijn ook de negen kleine schetsen voor de decoratie van het jachtslot, de Torre de la Parada, even buiten Madrid van de Spaanse koning Filips IV. Ze liggen in vitrines zonder een omlijsting. Vooral de Triomftocht van Bacchus springt eruit. Hoe levendig en expressief! De zestig schilderijen met mythologische voorstellingen, waarvan er veertig zijn bewaard gebleven, liet Rubens grotendeels door andere Antwerpse kunstenaars uitvoeren. Grappig is de praalwagen. Die reed mee in de jaarlijkse Ommegang in 1638, het feest waarin versierde voertuigen door de straten van Antwerpen reden. Het was een eerbetoon aan Ferdinand van Spanje, die bij Kallo net daarvoor het Staatse leger van De Republiek had verslagen. Rubens kreeg er een vat ‘wijn uit Parijs’ voor van 84 gulden. Hij had voor het Antwerpse stadsbestuur in 1635 al het hele decoratieprogramma ontworpen voor de twee uur durende intocht van de nieuwe landvoogd van de Zuidelijke Nederlanden.

Info: Pure Rubens

Rembrandt en de Franse etskunst

Een leuke tentoonstelling in het Rembrandthuis in Amsterdam. De invloed van Rembrandt op de Franse negentiende-eeuwse etskunst. Rembrandt was een groot etser. Voor een aantal Franse avant-garde kunstenaars werd hij een icoon. Ze zetten zich af tegen de klassieke regels van de Franse Académie. Vooral Rembrandts licht-donker contrasten, realisme en experimenteerdrift sprak ze zeer aan. Soms werden Rembrandts etsen gekopieerd, zoals zijn prachtige Faust. De ets diende ook als voorbeeld voor een affiche. Rembrandts invloed is ook goed te zien in de ets Het landschap met ganzen van Félix Bracquemond. De Franse etskunst beleefde een enorme opleving. Erg fraai zijn de etsen van de impressionisten zoals Edgar Degas en Edouard Manet.

Info: Rembrandt in Parijs. Manet, Méryon, Degas en de herontdekking van de etskunst (1830-1890)