Zalfpotje en listige vrouw

Een heks. Een lelijke vrouw vliegend op een bezem. Roerend in een grote kookpot bij een haard. Een zwarte kat als trouwe bondgenoot. Die beeldentaal danken we aan Pieter Bruegel. Zijn twee 16de eeuwse prenten vormen de basis van De Heksen van Bruegel. Een bijzondere tentoonstelling in Museum Catharijneconvent in Utrecht over heksen in de kunst. Bruegel laat zich inspireren door de monsters van Jeroen Bosch en de boosaardige toverij. Heksen toveren stormen, hagelbuien en overstromingen. De toverij verklaart de misoogsten, religieuze twisten en oorlog. Eerder stond in de afbeeldingen vaak de heksensabbat centraal. Daarvan zijn fraaie prenten te zien van Albrecht Dürer en Hans Baldung Grien. De werken dienen vooral als waarschuwing. De heks als listige, wellustige en quade vrouw. Een makkelijke prooi voor de duivel. Ze wil mannen erin luizen. Veel attributen zijn te zien. Toverboeken, zalfpotjes, messen, dolken, schedels, een bezem, een zwarte kat en een dievenhand. Pronkstuk is de schandhuik met padden, slangen, ratten en hagedissen. Prostituees en overspelige vrouwen in ‘s-Hertogenbosch worden hierin te schande gezet en op een vuilniskar door de stad gereden. Lugubere verklaringen van heksen tijdens de vele processen zijn te horen. In de Noordelijke Nederlanden wordt in 1608 de laatste heks verbrand. Maar de vervolgingen in Europa stoppen pas in de tweede helft van de 18de eeuw. Bruegel is een bron voor veel 17de eeuwse Hollandse en Vlaamse kunstenaars. Er hangt een overvloed aan schilderijen op de tentoonstelling. Het wordt amusement voor in de huiskamers van de elite. Frans Francken II laat voor het eerst rijk geklede dames als heks zien. Bijna lieflijk is de jonge vrouw met blauwe rok van David Teniers II. Te midden van akelige, monsterlijke wezens leert ze de toverkunsten. Straks is het haar beurt…

Info: Museum Catharijneconvent

 

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s