Avontuur in verf

Propvol. Kleurrijk. Er gebeurt van alles. Zes grote  schilderijen van David Bade in Museum de Fundatie in Zwolle. Op een mooie plek, bovenin de nieuwbouw. Hij maakte ze dit jaar in opdracht van de directeur van het museum Ralph Keuning. Meestal werkt Bade razendsnel, maar nu moest het langzaam en geduldig. Hij begon aan de schilderijen in Curacao en haalde de doeken vervolgens naar zijn atelier in Nederland. Je kunt er lang naar kijken. Zoals Santa Pizza’s entry into Zwolle met twintig vreemde figuren rondom de Sint. Erg boeiend. Maar als je Bade niet kent, is het raden naar de betekenis. Hopelijk komt er nog een korte uitleg bij de schilderijen.

Info: David Bade – Slowbade

Advertenties

Onterecht verguisd en vergeten

Een fraaie overzichtstentoonstelling in het Rijksmuseum Twente in Enschede over Gerard de Lairesse (1641-1711). In de laatste decennia van de 17de eeuw de belangrijkste schilder in de Nederlanden. Tussen 1665 en 1690 schildert hij voor de Hollandse regenten historiestukken, portretten, wanddecoraties, plafondstukken en toneeldecors. Er zijn prachtige werken te zien. Acht enorme grisailles voor rijke koopmannen. De gerestaureerde orgelluiken uit de Amsterdamse Westerkerk. Acht plafondschilderingen voor de vergaderkamer van de regenten van het Amsterdamse Leprozenhuis en twee schilderijen voor vertrekken in Paleis Soestdijk, het woonverblijf van stadhouder Willem III en zijn vrouw Mary Stuart. Een fenomenaal model voor een lunet boven de Burgerzaal van het Amsterdamse stadhuis op de Dam. Nooit uitgevoerd, omdat hij blind werd door syfilis. Grote tekeningen voor een anatomisch boek van geneesheer Govert Bidloo. In de laatste zaal hangen de mooiste schilderijen met mythologische voorstellingen. Kleurrijk met perfecte composities en geïdealiseerde figuren in gracieuze houdingen. Goede kunst moest ook moreel verheffend zijn. In het Groot Schilderboek verkondigt hij dit ideaal van de klassieke schoonheid. Dat past in de 19de eeuw niet meer bij het nationale zelfbeeld. Lairesse wordt verguisd en vergeten. Onterecht, want een groot schilder en tekenaar was hij zeker!

Info: Eindelijk! De Lairesse.

Paradijselijk, vreemd, grappig

Het zijn altijd verre landen. Paradijselijke oorden. Vreemde composities. Humoristisch. Maar het werk van Scarlett Hooft Graafland heeft toch vaak wereldproblemen als thema. In het Amsterdamse museum Huis Marseille zijn 24 foto’s te zien. De Nederlandse fotografe trekt naar Vanuatu, een groep eilanden ten noorden van Nieuw-Caledonië. Daar ging James Cook in 1774 aan land. Nazaten van de ontdekkingsreiziger fotografeert ze met een knalgeel model van zijn schip Resolution. Het herinnert aan de koloniale tijd. In een drieluik laat ze een inheems meisje in zee balanceren met een bamboestok op haar hoofd. De eilanden in de archipel dreigen door de stijging van de zeewaterspiegel te verdwijnen. Op het eiland Socotra in Jemen poseren in zwarte boerka geklede vrouwen met witte ballonnen. In Dubai maakt ze een pendant ervan met Arabische mannen gehuld in een roze doek die hun hele gezichten bedekken. Normaal gesproken alleen door vrouwen gedragen. In Bolivia gaat Scarlett Hooft Graafland naar zoutvlakten met een grote bolhoed. Het grappige filmpje over het maken ervan is te zien in het 18de-eeuwse tuinhuis van Huis Marseille. De zwarte bolhoeden worden alleen door vrouwen gedragen. Het refereert aan de onderdrukking die ze nog steeds ondervinden. Onder de zoutvlakte is veel lithium waar vele partijen op azen. Het is een waar kijkgenot aan de Keizersgracht.

Info: Shores Like You

100 jaar, 100 gezichten

Het klinkt veelbelovend. Een groots opgezette tentoonstelling met louter portretten. Twee verdiepingen, chronologisch. Samengesteld door kunstcriticus Hans de Hertog. Het begin is heel aardig. Fraaie kunst uit het Interbellum. Met Le Nouveau-Né van Brancusi, een zelfportret van Kokoschka, de fantastische Agitator van Grosz, een Malevich uit Sint-Petersburg en de mooie Maika van Christian Chad. Daarna komt de liefhebber van de schilderkunst minder aan bod. Vanaf de jaren zestig zijn er vooral fotografie, beelden en video-installaties te zien. Een tikkeltje onevenwichtig. Er hadden best wat meer schilderijen tussen gemogen. Een vrouwenportret van Willem de Kooning. Of een van Die Helden van Georg Baselitz. Wat ik ook mis is meer uitleg over de selectie. Waarom wel Edgar Fernhout en geen Carel Willink? Waar zijn de Duitse expressionisten? Een unieke houtsnede van Ernst-Ludwig Kirchner had zeker niet misstaan. Informatief en soms sterk geschreven zijn de korte teksten. Tien ervan staan in de folder. Jammer dat er geen klein (digitaal) boekje van is gemaakt. Een gemiste kans. Niet iedereen kan zich een dure catalogus veroorloven. Maar ondanks de kritieken een mooie tentoonstelling. Er is voldoende te genieten.

Info: Zie de Mens. 100 jaar, 100 gezichten

Meesterlijk verbeeld leed

Museum Belvédère in Heerenveen pakt uit met een fraaie tentoonstelling over Käthe Kollwitz (1867-1945). Een Duitse kunstenares met een bewogen leven. Ze wordt geboren in het Pruisische Koningsbergen, woont met haar man Karl, armenarts, in een arbeiderswijk in Berlijn. Heeft sympathieën voor de Duitse communistische partij, maar wordt nooit lid. Verliest in de Eerste Wereldoorlog haar jongste zoon aan het front. En tijdens het regime van de nazi’s krijgt ze een expositieverbod en moet ze haar professoraat aan de Academie van Berlijn opgeven. Er is veel moois te zien in Heerenveen, afkomstig van het Käthe Kollwitz Museum in Keulen. Ze specialiseerde zich in grafiek. Tekeningen, houtdrukken, etsen en lithografieën. Over de armoede van het volk en de ellende van oorlog en geweld. Reproduceerbare kunst voor pamfletten van de arbeidersbeweging en het satirische weekblad Simplicissimus. Prachtig zijn de twee vroege series prenten over de opstanden van wevers en boeren. Erg knap hoe ze in de houdingen, handen en gezichten de deernis van de arbeiders weet uit te drukken. Meesterlijk verbeeld leed. Ze is niet vernieuwend, heeft weinig op met de kleurenpracht van de Duitse expressionisten. Haar grafiek wordt wel expressiever en eenvoudiger. In de latere periode zijn moeders met kinderen en de dood de overheersende thema’s. Ze gaat ook beelden maken. Zeven zijn er te zien, onder meer het bekende beeld van de moeder met haar dode zoon. Een vergrote kopie staat sinds 1993 in de Neue Wache in Berlijn. Bijzonder is de laatste zaal met zelfportretten. Serieuze gezichten, een beetje melancholisch. Maar wat een krachtige uitstraling!

Info: Käthe Kollwitz – ‘Getekend Leven’