Gepassioneerd Kunstverteller

Het was voor mij en vele miljoenen anderen de eerste ervaring met kunst. Ik was nog piepjong. Maar het beeld is blijven hangen. Een boomlange, smalle man die met trillende handen gepassioneerd over kunst vertelt op televisie. Pierre Janssen (1926-2007) maakte tussen 1959 en 1972 negentig keer het programma Kunstgrepen. Tien afleveringen zijn bewaard gebleven. Unieke zwart-wit beelden. Fragmenten zijn te zien in het Museum Arnhem. De expositie is een mooi eerbetoon. Janssen begon na de oorlog als kunstjournalist bij het Vrije Volk, was conservator bij het stedelijk museum in Schiedam, gaf talloze lezingen over kunst en leidde jarenlang toeristen rond langs de monumenten van de farao’s in Egypte. Hij was ook dertien jaar directeur van het Arnhemse museum. In de laatste van de drie zalen hangen een aantal kunstwerken die Janssen aankocht. Zijn keuze wordt in de begeleidende teksten toegelicht. Figuratieve schilderijen. Verhalende kunst. Waar je vol passie over kunt vertellen. En dat kon Pierre Janssen als geen ander.

Info: Pierre Janssen. In de greep van de kunst.

Advertenties

Vogelschilder Aert Schouman

Op de valreep toch nog bezocht. De tentoonstelling over de Dordtse natuur- en vogelschilder Aert Schouman (1710-1792) in het Dordrechts Museum. Ik heb niet zoveel met natuur. Maar ik moet toegeven, de 18de-eeuwse aquarellen van exotische en inheemse vogels en andere dieren zijn prachtig. Een ander hoogtepunt: de behangsels voor het Stadhouderlijk Kwartier van Willem V in Den Haag. Een flamingo, parelhoender, papegaaien, aapjes, zelfs een olifant. In een theatrale setting binnen een Hollands landschap. De opgerolde doeken werden teruggevonden in 1975, zijn gerestaureerd en verhuizen straks naar Paleis Huis ten Bosch. In het auditorium van het museum is een van zijn vroegste kamerbeschilderingen te zien met scènes uit het herdersspel Il Pastor Fido. Met fraai licht en veel pasteltinten. Schouman was een zeer divers kunstenaar. Hij maakte ook portretten, aquarellen van topografische landschappen en buitenplaatsen, kopieën naar oude meesters en glasgravures.

Info: Koninklijk Paradijs. Aert Schouman en de verbeelding van de natuur.

Een moderne Jan Steen

Er valt veel te lachen. Bij de schilderijen van Marius van Dokkum in de culturele vleugel van Slot Zeist. Een enkel portret, landschappen, stillevens en vooral veel vrolijke taferelen. Kleurrijke schilderijen met prachtige details. Van Dokkum is een echte verteller. In de traditie van Jan Steen. Grappen en grollen met een vleugje maatschappijkritiek. Met opvallend vaak ouderen in humoristische situaties. Naast schilderen, illustreert hij ook kinderboeken. Op de expositie zijn een aantal fraaie tekeningen te zien met de hoofdpersoon, Opa Jan.

Info: Lachende Liefde

De weg naar volledige abstractie

Het Gemeentemuseum in Den Haag toont zijn hele collectie van Piet Mondriaan (1872-1944). De grootste in de wereld. Je kunt prachtig de ontwikkeling van de schilder volgen. Van de landschappen in de stijl van de Haagse School, via het luminisme en kubisme naar de abstracte werken van De Stijl. De vroege realistische werken had ik nog nooit gezien. Hoe goed hij toen al kon schilderen! Vooral een aantal kleine schilderijen van boerderijen springen in het oog en een fraaie tekening van een schrijvend meisje. Mondriaans zoektocht naar volledige abstractie blijft fascinerend. Jammer alleen dat zijn niet afgemaakte meesterwerk, de Victory Boogie Woogie, er een beetje verloren bijhangt. Alleen op zaal met een aantal avondjurken. Dat had beter verdiend. In de kabinetten zijn enkele bijzondere portretten te zien, werk dat hij maakte in opdracht, maquettes van zijn ateliers in Amsterdam, Parijs (elders in het museum nagebouwd) en New York en zijn schildersezel en palet. Ook is er veel aandacht voor de persoon van Mondriaan. Met jazz-grammofoonplaten en brieven, onder meer aan zijn vriendin Willy Wentholt. Het beeld van een saaie, hoekige man wordt een beetje bijgesteld.

Info: De ontdekking van Mondriaan