Meesterwerken uit de Hermitage

De Hermitage Amsterdam bestaat tien jaar. Dat wordt gevierd met een aantal jubileumtentoonstellingen. De Schatkamer doet een greep uit de fraaie collecties van het moedermuseum in Sint Petersburg. Een reis door de kunstgeschiedenis. En een enorme variatie. Schilderijen, sculpturen, aardewerk, sieraden, wapens, meubels, zilverwerk, zelfs twee paarden. In de grote zaal worden kunstwerken uit verschillende perioden zij aan zij getoond. Dat levert verrassende combinaties op. Zoals Henri Matisse naast Giampietrino en een zitbeeld van de Egyptische farao Amenemhet III naast een buste van tsarina Catharina de Grote. In de kabinetten zijn een aantal pareltjes te zien. Een prachtig getekende aartsengel Michaël van Giuseppe Cesari, de Heilige Lucas die de Madonna met kind schildert van Rogier van de Weyden, een fenomenaal borstbeeld van de jonge Bernini en fragmenten van een oude Chinese muurschildering.

Info: De Schatkamer! – Meesterwerken uit de Hermitage

Advertenties

Duitse Expressionisten

Je kunt er mij midden in de nacht voor wakker maken. De kleurrijke schilderkunst van de Duitse Expressionisten. Museum Singer Laren toont hoogtepunten uit de collectie van Museum Ostwall in Dortmund. Met de voorlopers: Paula Modersohn-Becker en het late werk van Lovis Corinth. Prachtige schilderijen van de expressionistische kunstenaarsverenigingen Die Brücke en Der Blauwe Reiter. Met een grijze kater en het indrukwekkende alpenlandschap van Ernst Ludwig Kirchner. Een mooi klein zeegezicht van Emil Nolde. De bekende taferelen met badende vrouwen van Otto Mueller. En het sublieme drieluik Grote Dierentuin van August Macke. De maatschappijkritische expressionistische iconen ontbreken ook niet. Jammer dat er maar één werk van Otto Dix te zien is. Maar die aquarel spat dan wel bijna van de muur. Volop genieten is het van de fraaie tekeningen uit de Berlijn-serie en de schilderijen van Max Beckmann, zoals zijn indrukwekkende zelfportret met sigaret. Een van mijn favoriete schilders. Ruwe penseelstreken, altijd krachtig, en zeer mysterieus.

Info: Duitse Expressionisten

Museum De Lakenhal Leiden

Na een restauratie van drie jaar is Museum De Lakenhal in Leiden weer open. Het museum, dat bestaat sinds 1874, is prachtig opgeknapt: alles is ruimer en lichter. Ook is er een nieuwe tentoonstellingsvleugel gebouwd achter het hoofdgebouw, de Lakenhal. Deze keurhal voor wollen lakense stoffen werd in 1640 gebouwd in de stijl van het Hollands classicisme door Arent van ‘s-Gravesande. Het museum werd in 1890 uitgebreid met de Harteveltvleugel en in 1921 met de Papevleugel aan de Lange Scheistraat. De achterplaats van de Lakenhal is het nieuwe hart van het museum, daar komen de vier gebouwdelen bij elkaar. De Joristrap naar de tweede verdieping die hier stond, is verplaatst. In de Papevleugel is de gebrandschilderde glazen koepel in oude glorie hersteld. De kunst- en cultuurhistorische collectie is weer in volle pracht te bekijken. Hoogtepunten blijven de zaal met het Laatste Oordeel van Lucas van Leyden en de twee drieluiken van Cornelis Engebrechtsz. En de Rembrandtzaal met twee vroege schilderijen van Rembrandt en de fraaie werken van zijn leerling Jan Lievens. In de voormalige expositiezalen op de eerste verdieping van de Papevleugel is de collectie moderne kunst te zien met portretten van Menso Kamerlingh Onnes en Theo van Doesburg, het fraaie glas-in-loodraam uit het Amsterdamse Algemeen Handelsblad gebouw en een expressionistisch geschilderd kamerscherm van Charley Toorop. Je kunt ook weer volop genieten in de ruimtes van de Lakenhal. Van het unieke goudleer behang en het regentenportret van Jan de Baen in de Staalmeesterskamer, Isaac Claesz. van Swanenburgs schilderijen die het productieproces van wol tot laken weergeven en de 18de-eeuwse behangsels van Hendrik Meijer voor het Leidse bierbrouwersgilde. Geld voor een broodnodige restauratie daarvan is er nog niet. De verplaatste Joristrap leidt weer naar de twaalf schitterende gebrandschilderde ramen van Hollandse graven en gravinnen, in 1587-88 gemaakt door de Haarlemse glazenier Willem Thybaut voor de grote zaal van de St.-Jorisdoelen. Op de tweede verdieping is ook de schuilkerk met het barokaltaar. En erg imponerend zijn de twee 19de-eeuwse schilderijen die de opoffering van burgemeester Pieter van de Werf verbeelden bij het verhaal over het Beleg en Ontzet van Leiden in 1574.

Info: Museum De Lakenhal

Villa Rams Woerthe

Een prachtig bezoekje aan Rams Woerthe. De villa werd in 1898 gebouwd door de architect Dolf van Gendt voor de Steenwijker houthandelaar en miljonair Jan Hendrik Tromp Meesters. Het ex- en interieur kennen verschillende stijlen. Maar het zijn vooral de Jugendstil elementen die opvallen. Zoals het toegangshek, de entree in de vorm van een paddenstoel en de decoraties op de gerestaureerde plafonds van papier-maché. In het interieur domineren de kleuren groen en rood. Er zijn twee imitaties van vroeg 18de-eeuwse schouwen. De aangebouwde oranjerie is vanaf de salon en de woonkamer toegankelijk en heeft een gietijzeren draagconstructie. Een pareltje is het monumentale trappenhuis met landbouwtaferelen van de schilder Co Breman en de schitterende glas-in-loodramen uit 1919 van Adolf le Comte die de lente verbeelden. In het souterrain vormen drie zalen het Hildo Krop Museum. De Amsterdamse stadsbeeldhouwer is geboren in Steenwijk. In de depotzaal staan modellen van bekende beelden, zoals de kop van Lenin, het monument van Berlage, het reliëf van de drie dijkwerkers op de Afsluitdijk en het oorlogsmonument dat op het voorplein van de villa staat. Het park in de Engelse landschapsstijl is ontworpen door Hendrik Copijn. Met een theekoepel, prachtige slingerende vijver en mooie inkijkjes naar de villa. Ook is er al sinds 1898 een hertenkamp.

 Info: Rams Woerthe – Hendrick de Keyser

Een Poolse avant-garde

Een retrospectief in het Gemeentemuseum Den Haag over het kunstenaarsechtpaar Katarzyna Kobro (1898–1951) en Władysław Strzemiński (1893–1952). Ik had nog nooit van ze gehoord. Ze vluchten rond 1921 van Rusland naar Polen waar ze een revolutionaire kunstenaarsgroep oprichten. Ze zijn felle pleitbezorgers van abstracte kunst. De schilderijen van Strzemiński bestaan uit geometrische kleurvlakken en vanaf de jaren dertig steeds meer uit gewelfde vormen en lijnen. Kobro maakte ruimtelijke sculpturen in hout en metaal. Ze is beïnvloed door de Nederlandse De Stijl-beweging. Er zijn ook tekeningen, collages, interieur- en letterontwerpen en een stoel te zien.

Info: Katarzyna Kobro & Wladyslaw Strzeminski – Een Poolse Avant-Garde

Meester van Elsloo en Cellebroederskapel

Een prachtige tentoonstelling van laatmiddeleeuwse houtsculpturen in het Bonnefantenmuseum in Maastricht. Een groot aantal beelden hebben dezelfde stijlkenmerken: dunne vingers, golvende plooien in de kleding, krullend haar en een popperig gezicht. Wie ze gemaakt heeft is onbekend. De kunsthistoricus en latere professor J.J.M. Timmers bracht voor de oorlog een aantal beelden bijeen. Hij noemde de kunstenaar de Meester van Elsoo naar het mooiste beeld: een Anna te Drieën uit Elsloo. Inmiddels is de collectie uitgegroeid tot zo’n 200 houtsculpturen. Er is amper iets te vinden in de archieven. Maar technisch onderzoek van zeventig Belgische beelden heeft uitgewezen wanneer ze gemaakt zijn en hoe. De beelden komen waarschijnlijk van vele, kleinere werkplaatsen en zijn niet gemaakt door één kunstenaar, maar door verschillende eenlingen.

In het centrum van Maastricht ligt een andere parel verborgen. De voormalige kloosterkapel van de Cellebroeders uit 1512. Eigendom van de Vereniging Hendrick de Keyser, die de kapel openstelde voor haar leden. Het is tegenwoordig een populaire plek voor het sluiten van burgerlijke huwelijken. Bijzonder zijn de restanten van de muurschilderingen: fragmenten van een Laatste Oordeel tegen de westgevel en engelen, bloemversieringen en zilveren sterretjes op de gewelfribben. Het kabinetsorgel stamt uit 1794 en is gemaakt door de Franse orgelbouwer Joseph Binvignat. De mergelblokken waarmee de kapel is gebouwd, waren vroeger rood geschilderd, zoals nog steeds te zien is bij de Sint-Janskerk. Het was mooier en de mergelstenen verweerden minder. Fraai is ook de vleugel van de voormalige kloosterhof naast de kapel, het enige overgebleven deel van het zestiende-eeuwse kloostercomplex dat in 1954 werd gesloopt.

De Naakte Waarheid

Het naakt in zes eeuwen beeldende kunst.  In het Rijksmuseum Twenthe in Enschede. Schilderijen, tekeningen, beelden, foto’s en films. Die een verhaal in vier delen illustreren: naaktheid als een lofzang op de mens. En dat is heel aardig gedaan. Eerst van God los. Het ontstaan van het sceptische individu dat vragentekens durft te plaatsen. Dan vanaf de zeventiende eeuw de zucht naar kennis; de ontwikkeling van de wetenschap. Vervolgens de groei van de welvaart. God is dood. Lang leve de vrijheid. De mens gaat op zoek naar een individuele bevrediging. Het naakt wordt pure erotiek. En tot slotte de periode na de aanslagen op 9/11. Waarbij het ooit zo machtige individu alle controle lijkt te hebben verloren.

Info: De Naakte Waarheid